2008ലെ മാലേഗാവ് ബോംബ് സ്ഫോടനക്കേസിലെ ഏഴ് പ്രതികളെയും പ്രത്യേക ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസി (എൻ‌ഐ‌എ) കോടതി വ്യാഴാഴ്ച കുറ്റവിമുക്തരാക്കി. മുൻ ബിജെപി എംപി പ്രജ്ഞാ സിംഗ് താക്കൂർ, ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പ്രസാദ് പുരോഹിത് എന്നിവർ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

2008 സെപ്റ്റംബർ 29ന് വടക്കൻ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മാലേഗാവിലെ ഒരു പള്ളിക്ക് സമീപം മോട്ടോർ സൈക്കിളിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരുന്ന സ്ഫോടകവസ്തു പൊട്ടിത്തെറിച്ച് ആറ് പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും നൂറിലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.

ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പുരോഹിത്, മുൻ ബിജെപി എംപി പ്രജ്ഞാ താക്കൂർ, മേജർ (റിട്ടയേർഡ്) രമേശ് ഉപാധ്യായ, അജയ് രഹിർക്കർ, സുധാകർ ദ്വിവേദി, സുധാകർ ചതുർവേദി, സമീർ കുൽക്കർണി എന്നിവർ നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ (തടയൽ) നിയമം  യു‌എ‌പി‌എ, ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാ നിയമം (ഐ‌പി‌സി) എന്നീ വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം കേസിൽ വിചാരണ നേരിട്ടിരുന്നു.

കേസ് തെളിയിക്കുന്നതിൽ പ്രോസിക്യൂഷൻ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നും പ്രതികൾ സംശയത്തിൻ്റെ ആനുകൂല്യം അർഹിക്കുന്നുവെന്നും, വിധി പ്രസ്താവിക്കുമ്പോൾ കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. സ്ഫോടനത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ആറ് പേരുടെയും കുടുംബങ്ങൾക്ക് രണ്ട് ലക്ഷം രൂപ വീതവും പരിക്കേറ്റവർക്ക് 50,000 രൂപ വീതവും നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുമെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു.

സ്ഫോടനവും പ്രാഥമിക അന്വേഷണവും:

2008 സെപ്റ്റംബർ 29ന് മാലേഗാവിലെ ഭികു ചൗക്കിൽ ഒരു ഇരുചക്രവാഹനത്തിൽ ഉണ്ടായ ബോംബ് സ്ഫോടനത്തിൽ ആറ് പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 101 പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ഫർഹീൻ എന്ന ഷഗുഫ്ത ഷൈഖ് ലിയാക്കത്ത്, ഷൈഖ് മുഷ്താഖ് ഷൈഖ് യൂസഫ്, ഷൈഖ് റഫീഖ് ഷൈഖ് മുസ്തഫ, ഇർഫാൻ ജിയായുള്ള ഖാൻ, സയ്യിദ് അജ്ഹർ സയ്യിദ് നിസാർ, ഹരുൺ ഷാഹ മുഹമ്മദ് ഷാഹ എന്നിവരാണ് മരിച്ചത്.  

ലോക്കൽ പോലീസ് ആദ്യം എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും പിന്നീട് കേസ് തീവ്രവാദ വിരുദ്ധ സ്ക്വാഡിന് (എടിഎസ്) കൈമാറുകയും ചെയ്തു.

2003 മുതൽ സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അഭിനവ് ഭാരത് എന്ന സംഘടനയാണ് സ്പോടനങ്ങൾക്ക് പിന്നിലെന്ന് ആരോപിച്ച എടിഎസ് സംഘടന ഒരു സംഘടിത കുറ്റകൃത്യ സിൻഡിക്കേറ്റായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നുവെന്നും പറഞ്ഞു. പ്രജ്ഞാ സിംഗ് താക്കൂർ, ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പുരോഹിത്, ഉപാധ്യായ, തുടങ്ങി നിരവധി പേരെ കുറ്റപത്രത്തിൽ എടിഎസ് ഉൾപ്പെടുത്തി.

വ്യാജ രജിസ്ട്രേഷനുള്ള (MH-15-P-4572) ഒരു LML ഫ്രീഡം മോട്ടോർസൈക്കിളിൽ നിന്നാണ് ആദ്യ സൂചന ലഭിച്ചത്. എഞ്ചിൻ, ഷാസി നമ്പറുകൾ കൃത്രിമമായി നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഫോറൻസിക് വിശകലനത്തിന് ശേഷം, വാഹനത്തിൻ്റെ യഥാർത്ഥ രജിസ്ട്രേഷൻ - GJ-05-BR-1920 - പ്രജ്ഞാ സിംഗ് താക്കൂറിന്റേതാണെന്ന് കണ്ടെത്തി.

2008 ഒക്ടോബർ 23ന് പ്രതികളായ ശിവനാരായണൻ കൽസംഗ്ര, ശ്യാം ഭവാർലാൽ ഷാവു എന്നിവരോടൊപ്പം ഠാക്കൂർ അറസ്റ്റിലായി. 2008 നവംബറോടെ 11 പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു, അവർക്കെതിരെ എടിഎസ് കർക്കശമായ എംസിഒസിഎ (മഹാരാഷ്ട്ര സംഘടിത കുറ്റകൃത്യ നിയന്ത്രണ നിയമം, 1999) ചുമത്തി.

ആരോപണങ്ങളും ഗൂഢാലോചനയും:

പ്രോസിക്യൂഷൻ പ്രകാരം, ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പുരോഹിത് കശ്മീരിൽ നിന്നും കൊണ്ടുവന്ന ആർ‌ഡി‌എക്സ്  മഹാരാഷ്ട്രയിലെ തൻ്റെ വീട്ടിൽ സൂക്ഷിച്ചു. ദിയോലാലി ആർമി കന്റോൺമെന്റ് ഏരിയയിലെ സുധാകർ ചതുർവേദിയുടെ വീട്ടിൽ വച്ച് ബോംബ് നിർമ്മിച്ചു. മോട്ടോർ സൈക്കിൾ ബോംബ് സ്ഥാപിച്ചതും, പൊട്ടിത്തെറിയും ഗൂഢാലോചനയുടെ ഭാഗമായിട്ടാണെന്ന് എടിഎസ് അവകാശപ്പെട്ടു. മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശമായ മാലേഗാവ്, റംസാന് തൊട്ടുമുമ്പ് വർഗീയ കലാപം സൃഷ്ടിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുത്ത സ്ഥലമായിരുന്നുവെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു.

2009 ജനുവരിയിൽ സമർപ്പിച്ച ആദ്യ കുറ്റപത്രത്തിൽ 11 പ്രതികളെയും, പിടികിട്ടാത്ത മൂന്ന് പേരെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. കൂടിക്കാഴ്ചകൾ രഹസ്യമായി റെക്കോർഡ് ചെയ്ത സുധാകർ ദ്വിവേദിയുടെ ലാപ്‌ടോപ്പിൽ നിന്നുള്ള റെക്കോർഡിംഗുകൾ നിർണായക ഇലക്ട്രോണിക് തെളിവുകളായി സമർപ്പിച്ചിരുന്നു. പുരോഹിത്, ദ്വിവേദി, ഉപാധ്യായ എന്നിവരുടെ ശബ്ദ സാമ്പിളുകളും ശേഖരിച്ച് തെളിവായി സമർപ്പിച്ചു.

തക്കൽകിയുടെ അറസ്റ്റിനുശേഷം 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഒരു അനുബന്ധ കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചു. 2008 ജനുവരിയിൽ ഫരീദാബാദ്, ഭോപ്പാൽ, നാസിക് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നടന്ന യോഗങ്ങളിലൂടെയാണ് ഗൂഢാലോചന ആരംഭിച്ചതെന്നും പ്രതികൾ സ്വന്തം ഭരണഘടനയും, പതാകയും ഉള്ള "ആര്യവർത്ത്" എന്ന പേരിൽ ഒരു ഹിന്ദു രാഷ്ട്രം സ്ഥാപിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നുവെന്നും എടിഎസ് ആരോപിച്ചു.

എൻ‌ഐ‌എക്ക് കൈമാറ്റം:

2011ൽ, പുതുതായി രൂപീകരിച്ച ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസി (എൻ‌ഐ‌എ) കേസ് ഏറ്റെടുക്കുകയും വിചാരണ വേഗത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു. 2016 മെയ് 13ന് എൻ‌ഐ‌എ ഒരു അനുബന്ധ കുറ്റപത്രം സമർപ്പിക്കുകയും എം‌സി‌ഒ‌സി‌എ കുറ്റങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്തു.

എ‌ടി‌എസ് തെളിവുകൾ, നട്ടുപിടിപ്പിച്ചതായും, നിർബന്ധിത തന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചതായും എൻ‌ഐ‌എ അവകാശപ്പെട്ടു. എ‌ടി‌എസിന് മുമ്പ് നൽകിയ മൊഴികൾക്ക് വിരുദ്ധമായ സാക്ഷി മൊഴികൾ അവർ വീണ്ടും രേഖപ്പെടുത്തുകയും, എ‌ടി‌എസ് ഭീഷണികളും ഉപയോഗിച്ചുവെന്നും എൻഐഎ ആരോപിച്ചു.

2017 ഡിസംബർ 27ന്, എം‌സി‌ഒ‌സി‌എ പ്രയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന എൻ‌ഐ‌എയുടെ വാദം വിചാരണ കോടതി അംഗീകരിച്ചു. പക്ഷേ സാധ്വി പ്രജ്ഞയെയും മറ്റ് ആറ് പേരെയും കുറ്റവിമുക്തരാക്കാൻ കോടതി വിസമ്മതിച്ചു. യു‌എ‌പി‌എ, ഐ‌പി‌സി, സ്ഫോടകവസ്തു നിയമം എന്നിവ പ്രകാരം വിചാരണ നേരിടാൻ അവരോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ മൂന്ന് പേരെ വിട്ടയച്ചു, അതേസമയം രാകേഷ് ധവാഡെയെയും ജഗദീഷ് മാത്രെയെയും ആയുധ നിയമപ്രകാരം പ്രത്യേകം വിചാരണ ചെയ്യണമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

വിചാരണയും സാക്ഷികളും:

2018 ഡിസംബറിൽ വിചാരണ ആരംഭിച്ചു. പ്രതികളിൽ ഒരാൾ സ്ഫോടനം നടന്നതിനെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്തു, അതോടെ പരിക്കേറ്റ നിരവധി മാലേഗാവ് നിവാസികൾ സാക്ഷി പറയാനായി മുംബൈയിലേക്ക് പോകാൻ നിർബന്ധിതരായി.

പ്രോസിക്യൂഷൻ 323 സാക്ഷികളെ വിസ്തരിക്കുകയും കോൾ ഡാറ്റ റെക്കോർഡുകളും ശബ്ദ സാമ്പിളുകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള സാങ്കേതിക തെളിവുകൾ ഹാജരാക്കുകയും ചെയ്തു. കോടതിയിൽ മൊഴി നൽകാൻ അവസരം ലഭിക്കാതെ 26 സാക്ഷികൾ മരിച്ചു. 39 സാക്ഷികൾ കൂറുമാറി. 282 സാക്ഷികൾ പ്രോസിക്യൂഷൻ കേസിനെ പിന്തുണച്ചു. പ്രോസിക്യൂഷൻ 41 സാക്ഷികളെ അവരുടെ യഥാർത്ഥ സാക്ഷി പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു.

സാധ്വി പ്രജ്ഞ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില പ്രതികൾ അന്വേഷണത്തിനിടെ എടിഎസ് പീഡിപ്പിച്ചതായി ആരോപിച്ചു. ഇരകളുടെ രേഖാമൂലമുള്ള വാദങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ വിപുലമായ വാദങ്ങൾക്ക് ശേഷം പ്രത്യേക ജഡ്ജി എ കെ ലഹോട്ടിയുടെ കോടതി 2025 ഏപ്രിൽ 19ന് വിധി പറയാൻ മാറ്റിവച്ചു.